Delije – “Najglasniji momci iz Beograda”

Pre dva dana u petak 17 Jula, na poznatom sajtu Transfermarkt koji se bavi najnovivijim fudbalskim trensferima u klubovima širom Sveta, postavljena je priča u delu “Fanreporter” o navijačima Crvene Zvezde čiji je autor izvesni Maks Ohlert. Ohlert je dao svoj rezime o grupi “Delije” tokom provedenog dana u Beogradu. Ono što je najinteresantnije je to da je priča sakupila svega nekoliko sati na ovom sajtu, da bi već tokom popodneva bila uklonjena. Kakva su u stvari bila zapažanja Ohlerta o “Delijama”, imate priliku da pročitate u nastavku teksta, u kome prenosimo celokupnu sadržinu postavljenog pa uklonjenog teksta na Transfermarketu.

“DELIJE” – Najglasniji momci iz Beograda

Četvrtak je 26.2.2009. Zima u Beogradu još uvek sasvim nije gotova, preovladavaju temperature ispod 5 stepeni Celzijusa. Ali uprkos hladnoći i zaleđenim ulicama, a jedanaest godina nakon rata i mnogih ličnih problema u srpskim porodicama, ima nešto na taj dan u srcima, makar Srba zaluđenika u fudbal i navijanje. Lokalna Superliga počinje nakon nekoliko nedelja zimske pauze.

3500 prisutnih “Delija”

U Beogradu na taj dan, skoncentrisana je uglavnom pozitivna energija. U gradu, u kome nastupaju 5 srpska superligaša, dolazi na red velika utakmica. Druga runda šampionata počinje Derbijem dva najveća srpska kluba Partizana i Crvene Zvezde. Susret koji je nemački magazin “Fudbalska kultura” svrstao među 11 najvećih derbija, a za koji je fudbalski sajt footballderbies.com okarekterisao da je postao “jedan od najvećih derbija na Svetu, sa kojim se samo nekoliko utakmica mogu porediti”.

Na jutarnji trening, poslednju pripremu pred meč dolaze fudbaleri Crvene Zvezde. Ali, ovaj trening će biti drugačiji od ostalih, obeležiće ga “Delije”. Na taj dan, oko 3500 “Delija” prisutno je na javnom treningu. Svo vreme odjekuje pesma “Napred Zvezda le” i ostale pesme tokom trajanja treninga. Ova vrsta podrške za “Delije” nije novina. Tokom 2005 godine, pred meč sa Bazelom u UEFA Kupu, oko 1000 navijača se okupilo na treningu sa sve bakljama, transparentima i zastavama. Njihova ljubav prema klubu i njihova podrška je slavna.

Predstavljanje kao Ultrasi

Njihovi navijači su i dalje uz klub iako svesni da je prošlo vreme sjajnih nastupa ovog kluba u Evropi. U zemljama bivše Jugoslavije, oni se zajedno sa navijačima “Bad Blue Boys” iz Zagreba i “Torcida” iz Spita, smatraju najvećim i najorganizovanijim grupama. Relevantni sajtovi i magazini svrstavaju “Delije” među Ultrase, što je i razumljivo s obzirom da imaju klasična obeležja i da “žive zajedno”, ipak “Delije” su nešto mnogo više od Ultrasa. Ono što je najvažnije istaći: “Delije” su nastale u trenucima kada na tom području nije bilo razvijeno navijačko grupisanje.

Počeci navijačkog organizovanja

Priča o “Delijama” doseže početke osnivanje kluba FK Crvena Zvezda Beograd, koji je osnovan na dan 4. Mart 1945. Nekoliko meseci po osnivanju kluba, počela su prva grupisanja radi podrške ovom klubu. Različiti izvori govore o brojci od oko 75-150 redovnih navijača. To su bili navijači koji su za razliku od većine prisutnih posetilaca na stadionu iz buržoazije, bili iz radničke klase.

Dana 1. Septembra 1963. godine, na utakmici Crvene Zvezde protiv HNK Rijeka, svečano je otvoren novi stadion. Samo nekoliko meseci kasnije, od navijača stadion je zbog svog oblika i veličine sa oko 100.000 sedišta (danas negde oko 55.000 sedišta), dobio neslužbeni naziv “Marakana”, po čuvenom stadionu u Rio de Žaneiru. Taj stadion ostao je i danas dom FK Crvene Zvezde i “Delija” koji se okupljaju na severnoj strani stadiona. Tokom 90′-tih stadion je preuređivan, a na severnoj strani ćirilicom je ispisano “Delije”. Time je klub pokazao simpatije i veliko poštovanje prema svojim navijačima.

Udruživanje kao “Delije”

Tokom 80-tih navijači Crvene Zvezde su se polako razdvajali. Na jednoj strani su bili Ultrasi po uzoru na italijanski način organizovanja navijača (baklje, koreografija, uz bučno navijanje). Na drugoj strani grupa “Red Devils”, nešto poput stila iz Engleske, sa korišćenjem dosta alkohola, i sukobima sa protivničkim navijačima pre i posle utakmice. Obe grupe su u nekoliko navrata dolazile u sukob sa Vladom Jugoslavije. Kasnije navijači su se podelili u još desetak manjih grupa poput recimo “Eagles” i “Brigate”. Tokom vremena retko je bilo problema između različitih navijačkih grupa, preovladavalo je jedinstvo i ljubav prema Crvenoj Zvezdi.

Konačno dana 7. Januara 1989, navijačke grupe su se ujedinile pod nazivom “Delije”. Naziv je izveden iz originalne turske reči “delija”, što znači nešto poput “hrabrost”. Ključna osoba u ovom ujedinjenju bio je Željko Ražnjatović poznat kao “Arkan”. On je ujedinio 3 veće i nekoliko manjih grupa, sa ciljem da se što pre organizuje jedna velika po uzoru na slične u Evropi. Željko Ražnjatović je pored ujedinjenja, imao još mnogo bitnih uloga među “Delijama”.

Arkanovi Tigrovi

Sa smrću Josipa Broza Tita 4. Maja 1980. godine, umrla je i ideja o jedinstvu naroda bivše Jugoslavije. Pod vođstvom “druga Tita”, okupljeni su slovenski narodi Srbi, Hrvati, Slovenci, Bošnjaci i Makedonci ponovo, kao Jugosloveni. Nacionalizam, različitih etničkim grupa u Jugoslaviji doveo je do najvećeg rata na području Evrope nakon II Svetskog rata. Rat je izazvao i mržnju i sukob između navijačkih grupa različitih nacija koji i danas ne prestaje. Hrvatske navijače vređaju kao “Ustaše” (lojalni fašistički pokret Hitleru, tokom II svetskog rata), dok Hrvati vređaju njih sa “Cigani” , uz poklike “Ubi Srbina”. Negativni vrhunac, dogodio se 13. Maja 1990 godine, tokom utakmice na stadionu Maksimir u Zagrebu, između NK Dinamo i Crvene Zvezde. Oko 3000 “Delija” dočekano je sa mnogo više hiljada domaćih veoma nacionalistički nastrojenih navijača “Bad Blue Boys”. Pred početak utakmice došlo je do sukoba “Delija” sa policijom. Situacija je potom eskalirala u veliki sukob širom stadiona, koji se nije mogao zaustaviti. “Delije” su tada napravile tokom sukoba veliku štetu na stadionu Maksimir. Sukob je dobio i svoju istorijsku dimenziju, jer je bio po mnogim mišljenjima prekretnica civilnom ratu u bivšoj Jugoslaviji. Ovo mišljenje je i delom izvedeno iz razloga učešća “Delija” u ratu koji je sledio. Nije tajna da Željko Ražnjatović nije bio samo ujedinitelj više grupa u “Delije”, već je bio i vođa paramilitarnih grupa “Srpska dobrovoljačka garda” i “Arkanovi tigrovi”, koja je učestvovala u ratu u Hravatskoj i kasnije na Kosovu. Mnogobrojne “Delije” su bile pod njegovim vođstvom u ratu.

Epilog

Veče je, i postaje još hladnije u Beogradu. Tih 3500 “Delija” spremne su da se vrate uobičajenom životu u gradu. Neki će među porodicom, neki na posao, a neki će sesti u neki klub da piju pivo. Za dva dana oni će biti na stadionu Partizana, na kome će doživeti neugodno iskustvo, nakon što Partizan postigne izjednačujući pogodak u 95 minutu. Oni će se suprotstaviti neprijateljskim navijačima Partizana “Grobari”, uz podršku kolega od kojih imaju veliko poštovanje – navijača Olimpijakosa iz Atine i Spartaka iz Moskve. Oni – “najglasniji momci iz Beograda”.